Zašto verujemo u budućnost Bara

Kada smo birali lokaciju za Zen Gardens, nije nam bilo važno samo samo zemljište već i razvoj
grada koji ga okružuje. Zgradu je moguće izgraditi za nekoliko godina, ali će ljudi u njoj živeti
decenijama. Zato su saobraćajna povezanost, gradska infrastruktura, ekonomija i dugoročne
razvojne perspektive podjednako važni kao i sama arhitektura projekta.

Većina kupaca nekretnina u Crnoj Gori i dalje svoju pažnju usmerava ka Budvi, Tivtu i Kotoru.
Bar se znatno ređe nalazi u centru interesovanja. Ipak, upravo spoj raspoloživog prostora za
razvoj, privrede koja funkcioniše tokom cele godine i velikih infrastrukturnih projekata čini ga,
po našem mišljenju, jednim od najperspektivnijih gradova na crnogorskom primorju.

Budva je s razlogom postala vodeći turistički centar Crne Gore. Tokom proteklih decenija razvila
je živ gradski život, snažan sektor usluga, razvijenu hotelsku infrastrukturu i jedno od
najaktivnijih tržišta stambenih nekretnina u zemlji.

Međutim, uspešan razvoj prirodno donosi i nova ograničenja.

Slobodnih građevinskih parcela ima sve manje. Novi stambeni projekti sve češće nastaju na
zahtevnom brdskom terenu, dok rast gustine izgradnje povećava opterećenje saobraćajne i
komunalne infrastrukture.

To nije nedostatak Budve, već prirodna faza razvoja uspešnog primorskog grada smeštenog
između mora i planina. Kada većina pogodnih lokacija bude iskorišćena, postaje znatno teže
stvarati nove parkove, široke saobraćajnice, škole, sportske objekte i kvalitetne javne prostore.
Svaki novi projekat mora da se uklopi u već postojeću gustu urbanu strukturu.

Bar se danas nalazi u sasvim drugačijoj razvojnoj fazi.

Unutar njegovog prirodnog urbanog područja i dalje postoje velike površine pogodne za budući
razvoj. Zahvaljujući tome, novi stambeni kvartovi i javna infrastruktura mogu da nastaju planski
i postepeno, bez stalne borbe za svaki slobodan plac. Upravo taj raspoloživi prostor daje gradu
mogućnost da raste ne samo kvantitativno već i kvalitativno.

Najveća prednost Bara u odnosu na većinu gradova na crnogorskoj obali jeste njegova uloga u
nacionalnom saobraćajnom sistemu.

Ovde se nalazi najveća morska luka u Crnoj Gori, preko koje prolazi značajan deo spoljne
trgovine zemlje. Zahvaljujući tome, Bar nije samo grad na moru namenjen turizmu, već jedan od
važnih ekonomskih centara države u kojem posluju logističke, transportne i brojne prateće
kompanije.

Bar je ujedno i završna stanica železničke pruge Beograd–Bar, jedine železničke veze koja
povezuje crnogorsku obalu sa unutrašnjošću zemlje, Srbijom i evropskom železničkom mrežom.
Modernizacija ove pruge važna je ne samo za putnički saobraćaj već i za jačanje teretnog
transporta između Luke Bar i kopnenih evropskih koridora.

Treći element ovog sistema predstavlja auto-put Bar–Boljare, najveći putni infrastrukturni
projekat savremene Crne Gore. Izgradnjom narednih deonica značajno će se unaprediti
povezanost primorja sa Podgoricom, severom zemlje i granicom sa Srbijom.

Zajedno, luka, železnica i auto-put čine saobraćajno čvorište nacionalnog značaja kakvo ne
postoji ni u jednom drugom gradu na crnogorskom primorju.

Perspektiva Bara ne zasniva se isključivo na velikim državnim infrastrukturnim projektima.
Nacrt Strateškog plana razvoja opštine do 2030. godine obuhvata razvoj gradske i komunalne
infrastrukture, javnih prostora, komunalnih usluga, sporta, turizma, kao i očuvanje prirodnog i
kulturnog nasleđa.

Među planiranim inicijativama nalaze se dalji razvoj sportske infrastrukture, izgradnja
nacionalnog vaterpolo i plivačkog centra, kao i priprema projekta žičare koja bi povezivala Bar,
planinu Rumiju i Skadarsko jezero.

Ono što je posebno važno jeste obim ovog planiranja. Ne govori se samo o izgradnji novih
stambenih zgrada, već o razvoju grada u celini – saobraćajnica, komunalnih sistema, javnih
objekata i kvalitetnog urbanog prostora. Za grad koji raste ovakav pristup ima posebnu vrednost,
jer omogućava da infrastruktura nastaje istovremeno sa novim naseljima, umesto da ih sustiže
tek nakon njihove izgradnje.

Još jedna važna razlika između Bara i mnogih primorskih gradova jeste znatno manja zavisnost
od letnje turističke sezone. Turizam ima značajnu ulogu u lokalnoj ekonomiji, ali se život u
gradu ne zaustavlja kada leto prođe.

Tokom cele godine rade luka i železnica, škole, zdravstvene ustanove, opštinske i državne
institucije, banke, trgovine, logističke kompanije i brojna lokalna preduzeća. Za desetine hiljada
ljudi Bar nije sezonska destinacija već grad u kojem žive, rade i obrazuju se.

Za kupce koji traže dom za stalni život to ima praktičan značaj. Privreda koja funkcioniše tokom
cele godine obezbeđuje stabilna radna mesta, široku ponudu usluga i pouzdanu gradsku
infrastrukturu. I zimi Bar ostaje živ grad, a ne mesto koje postoji gotovo isključivo tokom
turističke sezone.

Opština Bar ujedno predstavlja jedan od najvažnijih centara suptropske poljoprivrede u Crnoj
Gori. Na ovom području uzgajaju se masline, agrumi, vinova loza i brojne druge kulture.

Procenjuje se da na teritoriji opštine raste oko 95.000 stabala maslina, dok se Bar smatra jednim
od glavnih centara proizvodnje maslinovog ulja u zemlji.

Najpoznatiji simbol ove tradicije jeste Stara maslina u Mirovici, za koju se veruje da je stara više
od dve hiljade godina. Međutim, maslinjaci nisu samo turistička atrakcija ili prepoznatljiv
pejzaž. Oni i danas predstavljaju važan deo lokalne privrede i identiteta ovog kraja.

Upravo spoj logistike, saobraćaja, uslužnih delatnosti, turizma i poljoprivrede daje Baru
raznovrsniju i otporniju ekonomsku osnovu od one koju imaju tipični primorski turistički
gradovi.

Savremena infrastruktura u Baru razvija se uporedo sa istorijskim četvrtima i kulturnim
spomenicima. Nakon obimne obnove ponovo je otvoren Dvorac kralja Nikole u Topolici, jedan
od najznačajnijih kulturnih simbola grada. Istovremeno se nastavlja obnova Starog Bara,

srednjovekovnog utvrđenog grada koji i danas predstavlja važan deo kulturnog života regiona.
Za grad koji raspolaže velikim prostorom za budući razvoj to je od posebnog značaja. Rast ne
mora da znači odricanje od sopstvenog identiteta. Bar i dalje ima mogućnost da razvija nova
gradska naselja, unapređuje infrastrukturu i istovremeno pažljivo čuva svoje istorijsko i kulturno
nasleđe.

Niko ne može sa sigurnošću da predvidi kako će jedan grad izgledati za dvadeset godina. Ipak,
pravac njegovog razvoja može se procenjivati na osnovu konkretnih činjenica.

Bar raspolaže najvećom morskom lukom u Crnoj Gori, železničkom vezom sa unutrašnjošću
zemlje i Srbijom, auto-putem koji je u izgradnji, dugoročnim planom razvoja opštine, privredom
koja funkcioniše tokom cele godine i prostorom za dalji rast.

Istovremeno, grad se još uvek nije suočio sa problemima koji danas opterećuju najpopularnije
turističke centre: prevelikom gustinom izgradnje, nedostatkom slobodnog zemljišta i velikim
sezonskim opterećenjem infrastrukture. Bar već danas ima sve osnovne karakteristike
funkcionalnog grada, ali istovremeno zadržava mogućnost da postane još bolje povezan,
savremeniji i prijatniji za život.

Upravo je spoj svih ovih faktora bio jedan od razloga zbog kojih smo za Zen Gardens izabrali
Bar. Ne smatramo da je budućnost grada unapred određena niti pokušavamo da predvidimo tačan
tempo njegovog razvoja. Međutim, postojeće činjenice pokazuju da Bar raspolaže
infrastrukturom, ekonomskim potencijalom i prostorom potrebnim za narednu fazu razvoja.
Zato verujemo u budućnost Bara.